Türkiye’nin doğusunda yer alan ve ekonomisinin önemli bölümünü turizm gelirlerinin oluşturduğu Van, İran’da yaşanan savaşın en ağır ekonomik sonuçlarını hisseden şehirlerin başında geliyor. Özellikle İranlı turistlere bağımlı olan kentte, savaşla birlikte turizm neredeyse durma noktasına geldi.

 

Uzun yıllardır Van ekonomisinin lokomotifi konumunda olan İranlı turistler, şehrin ticaretinden konaklamasına, eğlence sektöründen ulaşıma kadar birçok alanda belirleyici rol oynuyordu. Kent ekonomisinin yaklaşık yüzde 63’ünün hizmet sektörüne dayandığı, İranlı turistlerin ise yıllık 350 milyon doların üzerinde katkı sağladığı belirtiliyor.

 

Ancak 2026 yılında başlayan savaş, bu tabloyu tersine çevirdi.

 

Turist akışı kesildi, şehir boşaldı

 

Savaşın başlamasıyla birlikte Kapıköy Sınır Kapısı’nda geçişlerin kısıtlanması ve güvenlik endişeleri nedeniyle İranlı turistlerin Van’a gelişi büyük ölçüde durdu. Nevruz gibi yoğun turist beklenen dönemlerde bile şehirde beklenen hareketlilik yaşanmadı.

 

Geçmiş yıllarda yüz binlerce İranlı turistin ziyaret ettiği Van’da, bu yıl turist sayısında dramatik bir düşüş yaşandı. Özellikle Nevruz döneminde turist sayısının yüzde 90’a varan oranlarda azaldığı ifade ediliyor.

 

Oteller boş, doluluk yüzde 5’e kadar düştü

 

Turizm sektöründeki daralma en çok otel işletmecilerini vurdu. Savaş öncesinde yüzde 90-100 doluluk oranlarıyla çalışan otellerde, doluluk oranlarının yüzde 5 seviyelerine kadar gerilediği bildiriliyor.

 

Birçok işletmeci faaliyetlerini sürdüremez hale gelirken, bazı otellerin kapandığı ya da farklı kullanım alanlarına dönüştürüldüğü belirtiliyor. Rezervasyon iptalleri artarken, yeni rezervasyon talepleri de neredeyse tamamen durdu.

 

Esnaf ve yan sektörler büyük darbe aldı Turizmin çöküşü, zincirleme şekilde şehir ekonomisinin tamamını etkiledi. Tekstil mağazaları, restoranlar, ulaşım sektörü ve eğlence mekânları müşteri bulmakta zorlanıyor.

 

Van’da özellikle İranlı turistlere yönelik gelişen gece hayatı ve alışveriş sektörü de ciddi kayıplar yaşadı. İşletmeciler, kredi çekerek yaptıkları hazırlıkların karşılığını alamadıklarını ve iflas riskiyle karşı karşıya olduklarını dile getiriyor.

 

Yüz milyonlarca dolarlık kayıp

 

Sektör temsilcilerine göre savaşın devam etmesi halinde Van turizminin sezonu 300 ila 400 milyon dolar arasında bir kayıpla kapatması bekleniyor.

 

Turistlerin yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan İranlıların gelmemesi, şehrin ekonomik dengesini doğrudan sarsmış durumda.

 

Belirsizlik sürüyor

 

Van Ticaret ve Sanayi Odası’nın 2026 yılı için koyduğu 1 milyon turist hedefi, savaş nedeniyle ciddi risk altına girdi. Uzmanlar, İran ekonomisinin savaş sonrası toparlanmasının zaman alacağını ve turizmde eski seviyelere dönüşün kısa vadede zor olduğunu belirtiyor.

 

Kentte alternatif turizm pazarları ve yerli turist odaklı projeler gündeme gelse de, Van için İranlı turistlerin yerini dolduracak bir kaynak henüz bulunabilmiş değil.

 

İran ile yaşanan savaş, Van’ın en büyük gelir kapısı olan turizmi ağır bir krize sürükledi. Şehir, ekonomik olarak ayakta kalabilmek için yeni arayışlara yönelirken, turizmin yeniden canlanması büyük ölçüde bölgedeki jeopolitik gelişmelere bağlı görünüyor.