Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü’nde 2024-2025 Basın Özgürlüğü Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, Türkiye’de gazeteciler bu yılı da adliyelerde, karakollarda, mahkemelerde ve cezaevlerinde geçirdi. Basın özgürlüğünün anayasal ve yasal güvencelere rağmen fiilen uygulanmadığı vurgulanan raporda, gazetecilere yönelik baskının çok boyutlu ve sistematik hale geldiği belirtildi.

 

18 Gazeteci Cezaevinde, 313 Soruşturma Açıldı

 

1 Nisan 2025 itibarıyla en az 18 gazeteci mesleki faaliyetlerinden dolayı tutuklu bulunuyor. Son bir yılda gazetecilere yönelik 313 soruşturma açılırken, 123 gazeteci gözaltına alındı, 29’u tutuklandı. 212 davada toplam 311 gazeteci yargılandı, 137 yıl 23 gün hapis cezası verildi.

 

Fiziksel Saldırı, Cezai Baskı, Sansür

 

Rapora göre 56 gazeteci fiziksel saldırıya uğradı, 90 gazeteci tehdit edildi. RTÜK, medya kuruluşlarına 87 milyon TL’yi aşan para cezası keserken, SZC TV’nin ekranı 10 gün karartıldı, Açık Radyo’nun karasal yayın lisansı iptal edildi. Yayın yasakları ve erişim engelleri artarak devam etti.

 

İşsizlik ve Yoksulluk Alarmı

 

Gazetecilik mezunları arasında işsizlik oranı %18,3’e ulaştı. TGS’nin yürüttüğü “Yoksulluk Araştırması”na göre, medya çalışanlarının büyük kısmı geçinmekte zorlanıyor; kredi kartı borçlarını kapatamıyor, sosyal hayata bütçe ayıramıyor. Yetkisiz işyerlerinde çalışan gazeteciler arasında yoksulluk algısı çok daha yüksek.

 

Sendikal Mücadele Sürüyor Raporda, sendikal örgütlenmenin önündeki engellere de dikkat çekildi. Hürriyet ve Halk TV’de yetki davaları sürerken, Discovery Channel’da toplu sözleşme süreci başlıyor. Ancak sendikal tazminat davalarının uzun sürmesi işverenleri cesaretlendirdiği ifade edildi.

 

Dezenformasyon Yasası ve Ceza Tehdidi

 

2022’de yürürlüğe giren TCK 217/A maddesi kapsamında 67 gazeteci hakkında 85 soruşturma açıldı. 15 gazeteci gözaltına alındı, dört gazeteci tutuklandı. Bu düzenlemenin ifade özgürlüğü üzerinde yarattığı baskıya dikkat çekildi.

 

Saraçhane Protestolarında Medyaya Şiddet

 

Ekrem İmamoğlu’nun Mart 2025’te tutuklanmasının ardından yaşanan Saraçhane protestolarında gazeteciler yine hedefteydi. 13 gazeteci darp edildi, 14’ü gözaltına alındı, yedi gazeteci tutuklandı. Bant daraltma, canlı yayın engeli ve para cezalarıyla haber alma hakkı kısıtlandı.

 

"Mücadele Tek Çare"

 

TGS, tüm bu tablo karşısında gazetecilerin sendikalaşarak ve dayanışarak mücadele etmesinin önemine vurgu yaptı. Raporda yer alan tutuklu gazetecilerin mektupları, bu karanlık tabloya karşı direnişin sesi olarak dikkat çekti.