Türkiye'nin en aktif deprem kuşaklarından biri üzerinde bulunmasına rağmen, deprem riskine karşı alınan önlemlerin yetersizliği yeniden tartışma konusu oldu. Özellikle 2011 yılında yaşanan ve büyük yıkıma neden olan Van depremlerinin üzerinden yıllar geçmesine rağmen, kentte hâlâ hasarlı ve metruk binaların varlığını sürdürmesi endişe yaratıyor.

 

Deprem uzmanlarının yıllardır dile getirdiği uyarılara rağmen, birçok bölgede çarpık yapılaşmanın devam ettiği ve mevcut yapı stokunun önemli bir bölümünün yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Vatandaşlar ise olası büyük bir deprem öncesinde kapsamlı önlemlerin hayata geçirilmesini istiyor.

 

Uzmanlar, depremi engellemenin mümkün olmadığını ancak can kayıplarının bilimsel şehircilik, sağlam yapılaşma ve etkin denetimlerle büyük ölçüde azaltılabileceğini vurguluyor. Deprem riski yüksek olan birçok ülkede benzer büyüklükteki sarsıntılarda can kaybının sınırlı kalmasının temel nedeninin sıkı denetim ve güçlü yapı standartları olduğuna dikkat çekiliyor.

 

Van'da ise 2011 depremlerinin izleri hâlâ silinmiş değil. Kentin çeşitli noktalarında orta ve ağır hasarlı olduğu bilinen binaların varlığını koruması, olası yeni bir depremde ciddi risk oluşturuyor. Vatandaşlar, bu yapıların yeniden incelenmesini ve risk taşıyan binalar için gerekli işlemlerin vakit kaybedilmeden yapılmasını talep ediyor.

 

Öte yandan, yeni inşa edilen binaların da deprem yönetmeliklerine uygun şekilde bağımsız ve etkin biçimde denetlenmesi gerektiği ifade ediliyor. Yapı denetim sisteminin daha şeffaf hâle getirilmesi ve ihmali bulunan kişi ya da kuruluşlara gerekli yaptırımların uygulanması isteniyor.

 

Afetlere hazırlık konusunda da eksiklikler bulunduğuna dikkat çeken vatandaşlar, yerel düzeyde arama kurtarma ekiplerinin güçlendirilmesi, teknik ekipman kapasitesinin artırılması ve deprem eğitimlerinin yaygınlaştırılması çağrısında bulunuyor.

 

Uzmanlar ayrıca, Van'daki tüm yapıların güncel teknolojiyle yeniden deprem performans analizinden geçirilmesi, kent genelinde yapı envanterinin oluşturulması ve şehir merkezinin güvenli, planlı ve depreme dayanıklı bir anlayışla yeniden dönüştürülmesi gerektiğini belirtiyor.

 

Yetkililere çağrıda bulunan vatandaşlar ise, deprem gerçeğinin siyasi tartışmaların gölgesinde kalmaması gerektiğini vurgulayarak, "Deprem değil, ihmal öldürür. Yeni acılar yaşanmadan gerekli adımlar atılmalı." ifadelerini kullanıyor.